نوشته‌ها

اصول خاک برداری و گودبرداری

اصول خاک برداری و گودبرداری

اصول خاک برداری و گودبرداری : خاک برداری یکی از موضوعات مهمی است که باید در ساخت مراحل ساختمانی و عمرانی به آن دقت فراوانی شود و به بهترین شکل ممکن آن را انجام بدهند . باید بدانید که انجام هر گونه فعالیت و عملیات ساختمانی که بدون دقت و بدون رعایت ایمنی انجام شود می تواند برای افراد بسیار خطر آفرین باشد.

اصول خاک برداری و گودبرداری

اصول خاک برداری و گودبرداری جز مواردی است که در بسیار از کارهای ساختمانی و عمرانی باید انجام گردد و در واقع نیاز به جابه جایی خاک از محل اصلی وجود داشته است. معمولا می توان این چنین گفت که خاک برداری برای راهسازی و منطقه های کوهستانی بسیار امری رایج است و در واقع از خاکبرداری برای مسائل مختلفی مانند آبیاری، انتقال آب، زهکشی استفاده می شود.

برای عملیات های مختلفی از خاک برداری استفاده می شود که می توان به عبور لوله های فاضلاب، آب ،گاز، کابل های برق و تلفن و … اشاره کرد.می توان پی کنی برای احداث شالوده های متفاوت را نیز خاک برداری بدانیم که اینکار از گذشته نیز انجام می شده است ولی امروزه عمق زیادتر و گستردگی بیشتری داشته است چون از یک طرف عملیات پی سازی با بالا رفتن ارتفاع و وزن ساختمان ها ، پیچیده تر شده است و از طرف دیگر بسیاری از ساختمان ها اگر این امکان را داشته باشند با زیر زمین طراحی می گردند. هر دو این موضوعات سبب می شود که عمق زیادتر شود و همچنین در زیر ساختمان ها نیز وسعت خاک برداری افزایش پیدا کند.

مشکلات پدید آمده از خاکبرداری ها

گاهی خاک برداری ها سبب می شود که مسائل و مشکلات از آنها ناشی شود که می توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱) ریزش درون تونل ها و قناتها

۲) ریزش دیواره چاه ها به درون محدوده خاکبرداری شده

۳) ریزش دیواره ی چاه به درون آن در زمان حفاری یا بعد از آن

۴) ممکن است بر اثر خاکبرداری ، ریزش دیواره های کانال ها و ترانشه ها انجام شود

۵) اگر خاک برداری در پای شیب ها انجام شود این امکان وجود دارد که رانش خاک یا لغزش اتفاق بیوفتد.معمولا در ساختمان های که در بلندی ها و دامنه تپه ها ساخته می شوند یا در راه سازی این اتفاق ها رخ میدهد.

۶) زمانی که خاک برداری برای ساختمان های بزرگ و چند طبقه انجام می شود ممکن است موجب شود که سازهای مجاور خراب شود یا ریزش جداره های خاک برداری اتفاق بیوفتد.

اصول خاک برداری و گودبرداری

اصول خاک برداری و گودبرداری

اصول خاک برداری و گودبرداری در پای شیب ها

عامل رانش را می توان در بالای شیب ها به عنوان یکی از مولفه های وزن معرفی کرد ولی در پای شیب ، وزن را می توان به عنوان یک عامل مقاوم در مقابل رانش به شمار آورد.

۱) در منطقه های ناهمواره کوهستانی در زمان عملیات راهسازی معمولا مسیر راه از دامنه شیب ها عبور می نماید. برای اینکه بستر راه را ایجاد نمایند ، اقدام به برداشت شیب می کنند که سطح به صورت هموار و مسطح گردد.

۲) گاهی در پروژه های ساختمانی ، محل ساختمان در پایین شیب بوده است مخصوصا این مشکل زمانی بیشتر می شود که شهرها به ارتفاعات گسترش یافته اند.
شیب های که در زمان زمستان و فصل های بارندگی انجام می شود ممکن است در معرض خطر ریزش و لغزش قرار بگیرند زیرا در این زمان ها خاک ها مقاومت کمتری داشته اند.

ریزش دیواره های ترانشه ها و کانال ها و مانند آن

در صورتی که ترانشه ها برای گذراندن راه ایجاد شوند باید به گونه ی شیب دیوارها تعیین شده باشد که دچار رانش و ریزش نشوند. متاسفانه به این موضوع مخصوصا در ترانشه های کم عرض، اهمیت چندانی نمی دهند.
معمولا دیواره کانال را در حفاری کانال ها برای گذاشتن لوله های فاضلاب ، گاز ،آب و یا کابل های تلفن و برق حفاظت نمی نمایند.

در صورتی که کانال عمق کمی داشته باشد این خطر تا میزانی کم می شود ولی اگر عمق کانال زیاد باشد و ریزش اتفاق بیوفتد افرادی که در کانال هستند قطعا از بین خواهند رفت و دیواره ها بدون حفاظ رها می شوند پس رعایت نکات ایمنی یکی از ملزومات در این امر می باشد .

می توان اینگونه گفت که خاک ها چه رسی باشند و چه شن و ماسه ی این امکان وجود دارد که به درون کانال ریزش پیدا کنند و حفاظت دیواره ها بسیار حائز اهمیت است.

ریزش دیواره های ترانشه ها و کانال ها – ریزش دیواره چاه به داخل آن

اگر این اتفاق بیوفتد موجب از بین رفتن و همچنین آسیب به مقنی در چاه گردد اما بارها بارها این اتفاق رخ داده است و نشان میدهد که در موارد ضروری باید حفاظت ها لازم انجام شود. البته می توان گفت این موضوع هم مانند ریزش دیواره های کانال در خاک های سست می باشد.

هر آنچه باید در مورد گود برداری ساختمان بدانیم

هر آنچه باید در مورد گود برداری ساختمان بدانیم

هر آنچه باید در مورد گود برداری ساختمان بدانیم : در تعریفی ساده باید بدانیم که ساختمان سازی شامل مراحلی است که هر کدام از آنها باید در زمان مشخص شده به نحوه احسن انجام گردد چرا که هر گونه مشکل کوچک می تواند سبب بروز خسارت های جبران ناپذیری برای ما شود. ساختمان به بنا یا سازه ی گفته می شود که به عنوان یک سرپناه برای سکونت یا محلی برای کار می باشد. ساختمان ها به دو بخش درون ساختمان و بیرون ساختمان تقسیم بندی می گردند.

ساختمان های بلند مرتبه به ساختمان های گفته می شود که از نظر بلندا از اندازه معینی بزرگتر می باشند. در ایران به ساختمان های بلند مرتبه می گویند که طبقات آنها از شش طبقه بیشتر باشد این مصوبه در سال ۱۳۷۷ شورای عالی شهرسازی و معماری تعیین شده است. البته ساختمان های نیز با عنوان آسمان خراش یا برج شناخته می شوند که بسیار بلند تر از این حد هستند. جالب است بدانید ساختمان های که ارزش قدیمی دارند و بزرگ هستند نیز بیشتر با عنوان عِمارَت از آنها یاد می شود.

به صورت کلی می توان گفت هر سازه یک ساختمان است ولی بیشتر ساختمان های که با مصالح بنایی مثل آهن ، سیمان، آجر و … ساخته شده باشند را ساختمان می گویند.ساختمان ها از نظر مصالح مصرفی و نوع کاربردی که دارند به دو گروه دسته بندی می شوند:

ساختمان ها از نظر مصالح مصرفی

ساختمان های بتنی

ساختمان های بتنی به آن دسته ساختمان ها گفته می شود که اسکلت اصلی آن ساختمان از بتن آرمه استفاده شده باشد.
در این گونه ساختمان ها به وسیله دال های بتنی( یا همان تاوه های بتنی) سقف ها پوشانده می شوند یا اینکه از سقف های پیش ساخته یا تیرچه بلوک بکار گرفته خواهد شد.این امکان وجود دارد که برای ساخت دیوارهای جداکننده از انواع اجر معمولی فشاری ، فوم استاندارد ضد حریق ، آجر ماشینی سوراخ دار و … استفاده گردد. البته گاهی از دیوارهای بتن آرمه نیز استفاده می کنند که نوع این دیوارها در این شرایط دیوار برشی است.

در ساختمان های بتنی ، برای ستون ها و ساخت شاه تیرها از بتن آرمه استفاده خواهد شد. لازم است بدانید این گونه ساختمان ها در مقابل حوادث طبیعی دارای مقاومت زیادی هستند.

ساختمان های فلزی

برای ساخت ستون ها و پل ها در اینگونه ساختمان ها از پروفیل های فولادی استفاده می گردد. معمولا در ایران شرایط بگونه ی است که که وقتی می خواهند ستون ها را بسازند از تیرآهن های دوبل یا بال پهن های تکی استفاده می کنند. لازم است بدانید که برای اتصال ها در این ساختمان ها ی فلزی از نبشی- تسمه استفاده می شود.
برای اینکه این ساختمان ها در برابر زلزله مقاومت داشته باشند از باد بندهای فلزی در آنها استفاده می گردد.

ساختمان های بنایی

این دسته از ساختمان ها شامل ساختمان های می باشند که مصالحشان از بلوک سیمانی، آجر یا سنگ باشد و در همه ی قسمت های آن یا تنها بخشی از آن ، بارهای قائم به واسطه دیوارهای با مصالح بنایی تحمل گردد. ساختمان های بنایی ، معمولا ساختمان های کوچکی هستند که طبقه های آنها بیشتر از دو طبقه نیست و معمولا ارتفاع آنها از زمین ۸ متر است.

ساختمان های بنایی ، اسکلت اصلیشان از نوع ساختمان های آجری است و معمولا در ایران برای ساختن سقف ها از پروفیل های فولادی و آجری به شکل طاق ضربی استفاده می گردد یا اینکه از سقف تیرچه و بلوک استفاده می شود.

در ساختمان های بنایی برای اینکه با نیروهای مثل زلزله مقابله شود از زیرسقف ها و شناژهای روی کرسی چینی استفاده می گردد و البته در طبقه های متفاوت در ساختمان های آجری ، دیوارهای حمال روی یکدیگر قرار گرفته می شوند و معمولا همین دیوارهای حمال ، پارتیشن ها هستند .حداقل عرضی که برای این دیوارهای حمال وجود دارد ۳۵ سانتی متر است.

ساختمان های خشتی و گلی

این دسته از ساختمان ها از نوع خشت خام و گل هستند و نباید از یک طبقه بیشتر باشند و اصلا در برابر عواملی چون زلزله مقاومت ندارند.

ساختمان های خشتی و گلی

ساختمان های چوبی به آن دسته از ساختمان ها گفته می شود که در برخی از مناطق از آنها استفاده می شود که چوب ارزانی در دسترس می باشد. در ایران کمتر خانه های چوبی ساخته می گردند ولی در آمریکا یا اتریش و … این نوع ساختمان ها وجود دارند.

ساختمان های ترکیبی

ساختمان های ترکیبی آن از دسته از ساختمان های هستند که ترکیب موارد فوق ساخته می شوند مثل ساختمان های فلزی – اجری و ….

ساختمان ها از نظر نوع کاربرد

ساختمان ها از نظر کاربردهای که دارند نیز به دسته های مختلفی تقسیم بندی می گردند که می توان گفت این ساختمان ها شامل دسته های زیر می باشند:

۱)ساختمان های که اهمیت بسیار زیادی دارند مثل مرکزهای آتش نشانی و بیمارستان

۲)ساختمان های که اهمیتشان زیاد است که خود شامل چند دسته هستند:

ساختمان های که اگر خراب شوند تلفات زیادی از نظرمالی و جانی به دنبال دارند مثل سینماها و مدارس – ساختمان های اگر به آنها آسیبی برسد ثروت ملی از دست می رود مثل موزه ها – ساختمان های که اگر خراب شوند سبب ایجاد آلودگی و آتش سوزی می شوند مثل مرکزهای سوخت رسانی .

پروسه ساختمان سازی

همان گونه که می دانید ساختمان سازی جز پروسه های است که زمان بر می باشد و برای اینکه ساخته شود نیاز است که مراحلی به دقت سپری گردند ولی در دهه های اخیر چون قطعات از پیش ساخته ی در ساخت ساختمان بکار گرفته می شود معمولا زمان کمتری برای ساخت نیاز است.

می توان اینگونه گفت که متاسفانه صنعت ساختمان از گذشته تاکنون به عنوان صنعتی بوده که روند کندی را داشته است و البته محدودیت های در این صنعت وجود دارد که سبب شده یک صنعت کاملا پیشرفته شناخته نشود. شاید با ورود ابزارهای نوین در این صنعت شاهد بالا رفتن میزان بهره وری و توسعه این صنعت باشیم.

حالا که در مورد ساختمان ها اطلاعات تقریبا کلی بدست آورده ایم می توانیم در مورد گودبرداری و خاک برداری پیش از ساختمان نیز مباحثی را مطرح کنیم که در ادامه به آنها اشاره شده است:

فرآیند گودبرداری ساختمان

یکی از کارهای پیچیده و خطرناک مهندسی را می توانیم گودبرداری بدانیم و البته که نیاز است برای اینکه از خسارت های ناشی از گودبرداری شامل خسارت های مالی و جانی جلوگیری کنیم نکات ایمنی را رعایت نماییم و همچنین به وسیله سازه های نگهبان مهاربندی و پایدار سازی برای ایجاد شرایط ایمن صورت بگیرد.شاید برایتان سوال باشد که اصلا گودبرداری به چه دلیلی انجام می شود که یکی از دلایل انجام گودبرداری می تواند رسیدن به خاک سفت و محکم یا پایین تر آوردن مرکز ثقل سازه به منظور ایجاد مقاومت بیشتر در مقابل عوامل طبیعی و … باشد.

هر آنچه باید در مورد گود برداری ساختمان بدانیم

هر آنچه باید در مورد گود برداری ساختمان بدانیم

در بسیاری از پروژه های عمرانی و ساختمانی نیاز است که خاک از محل اصلی جابه جا شود یا اینکه خاک برداری صورت بگیرد.

  • – معمولا در آبیاری ، مسائل انتقال آب و زهکشی نیاز است که به نوعی خاک برداری صورت بگیرد
  • – در عملیات های راهسازی مخصوصا ناحیه های کوهستانی و ناهموار از خاک برداری استفاده می گردد.
  • – در شرایطی که نیاز باشد کانالی برای عبور از لوله های آب ، کابل های برق و … در نظر گرفته شود خاک برداری ضروری می باشد.
  • – می توان پی کنی برای احداث شالوده های مختلف را نیز نوعی خاک برداری دانست. البته این موضوع از گذشته رایج بوده است ولی امروزه از عمق زیادتر و گستردگی بیشتری برخوردار بوده است. یکی به دلیل اینکه وزن و ارتفاع ساختمان ها زیادتر شده و یکی ساختمان های شهری با نیاز به زیرزمین و… طراحی می گردند. که هر دو این علت ها سبب می شود که عمق و وسعت خاک برداری ساختمان ها بیشتر شود.

مشکلاتی خاکبرداری

وقتی خاک برداری انجام شود ممکن است مشکلاتی به وجود بیاید که در ادامه به آنها اشاره شده است:

۱) ممکن است ریزش درون تونل ها ، قنات ها اتفاق بیوفتد

۲) ریزش دیواره ی چاه ها به درون آن در زمان حفاری یا بعد از آن

۳)ریزش دیواره چاه ها به داخل محوطه خاک برداری شده

۴)این امکان وجود دارد که بر اثر خاک برداری ریزش دیواره های کانال ها و ترانشه ها رخ بدهد.

۵)ممکن است خاک برداری های که برای ساخت ساختمان های نسبتا بزرگ که دارای یک یا چند زیر زمین هستند سبب ریزش خاکبرداری یا تخریب سازه های مجاور شود.

۶)ممکن است زمانی که خاک برداری در پای شیب ها صورت بگیرد سبب رانش خاک و لغزش شود.معمولا در دامنه تپه ها و بلندی ها برای ساخت ساختمان یا راه سازی اینکار انجام می گردد.

خاک برداری در پای شیب ها

یکی از مولفه های وزن در بالای شیب ها ، رانش است ولی وزن در پای شیب در مقابل رانش به عنوان عاملی مقاوم می باشد.

۱)در برخی از پروژه های ساختمانی هم گاهی ساختمان را در پایین شیب می سازند. مخصوصا که امروزه شهرها به ارتفاعات گسترش داشته اند این مشکل زیادتر از گذشته مطرح می گردد.

۲) در منطقه های ناهموار کوهستانی در زمان عملیات راه سازی معمولا عبور مسیر راه ها از دامنه شیب ها است. ضروری است که برای ایجاد بستر ، مقداری از شیب بریده گردد تا سطح به صورت مسطح و همواره شود.

در فصل زمستان و فصل های که بارندگی وجود دارد ، شیب های که پای آنها بریده می شود نسبت به خاک مقاومت کمتری داشته اند و خطر ریزش و لرزش در آنها ایجاد می شود که به عنوان یک پدیده رایج خواهد بود.

ریزش دیواره های کانال و ترانشه ها

۱)در صورتی که عمق کانال کم است از این خطر تا میزانی نیز کاسته می شود ، ولی در کانال های که عمق زیادی دارند مشاهده می شود که اگر ریزش اتفاق بیوفتد قطعا افرادی که درون کانال هستند جانشان را از دست میدهند ، دیواره ها بدون حفاظت رها شده اند.

۲)حفاظت دیواره ها تحت هر شرایطی بسیار اهمیت داشته است چه خاک هاس سست و رسی و چه ماسه و شنی باشند.

۳)در صورتی که برای گذراندن راه ، ایجاد ترانشه ها صورت بگیرد باید شیب دیوار به گونه ی باشد که خطر رانش و ریزش در آن وجود نداشته باشد.این موضوع متاسفانه در خیلی از موارد مخصوصا ترانشه های کم عرض رعایت نمی گردد . برای قرار دادن لوله های فاضلاب، آب ، گاز در حفاری کانال ها دیواره کانال را معمولا حفاظت نمی کنند.

ریزش دیواره چاه به درون آن

ریزش دیواره چاه به درون آن نیز می توانند مثل ریزش دیواره های کانال در خاک های سست سبب شود که افرادی که در درون چاه هستند یا صدمه ببینند یا جانشان را از دست بدهند که متاسفانه این مورد بارها اتفاق افتاده است و این موضوع نشان میدهد که در چنین شرایطی موارد ضروری در حفاظت رعایت نشده است.

ریزش دیواره چاه به درون محوطه خاک برداری شده

خاک برداری زیر ساختمان های سنگین و نسبتا بزرگ

معمولا ساختمان های که بزرگ هستند و چند طبقه می باشند مثل ساختمان های تجاری، ساختمان های اداری، هتل ها دارای چند طبقه زیر زمین می باشند. البته علت های مختلفی وجود دارد که سبب می شود این زیر زمین ها را بسازند که در ادامه به برخی از آنها اشاره شده است:

  • – نیاز به پارکینگ
  • – ایجاد موتورخانه ، انبار و …
  • – امروزه در شرایط کنونی ارزش زمین نسبت به گذشته بسیار بالا رفته و نیاز است که بهره وری هر چه زیادتر از فضا انجام گردد.
  • – به دلیل مسائل فنی
  • – برای رسیدن به زمینی محکم یا خنثی نمودن همه یا بخشی از وزن ساختمان با خاک برداشته می گردد که می تواند در کاهش مشکلاتی مثل کاهش نشست موثر باشد.

اهمیت این موضوع وقتی بیشتر می شود که بدانیم در شهرهای در کنار محل های خاک برداری ، تاسیسات و ساختمان های وجود داشته است.که اگر به اصول فنی و ایمنی دقت نشود می تواند سبب شود که آسیب های به ساختمان های مجاور گردد که گاهی سبب می شود تلفات جانی زیادی به همراه داشته باشد.
متاسفانه در گوشه و کنارهای شهر دیده می شود که کارگاه های ساختمانی وجود داشته اند که در آنها به شیوه های غیر فنی خاک برداری انجام می شود.
نکته مهم)

در بسیاری از موارد دیده می شود که خاک سریعا بعد از اینکه خاک برداری صورت می گیرد تا مدتی پایدار می باشد ولی کم کم از این پایداریشان کم می شود و ممکن است این مدت چند ساعت تا چندین ماه باشد.به دلایل مختلفی این پدیده می توان انجام شود.

نکات مهم در خاکبرداری

دقت داشته باشید که در صورتی که دیواره ها سریعا بعد از خاک برداری پایداری مانده باشد هیچ علتی وجود ندارد که این پایداری در ماه ها یا ساعت های بعدی هم به همین روال باقی بماند و در نهایت در انجام خاک برداری باید به دو نکته اصلی دقت کرد :

۱)باید اصول مربوطه به صورت دقیق رعایت شود و همچنین تمامی نکات فنی رعایت شود

۲)حفاظت کامل دیواره ها در صورت لزوم رعایت شود

نکات ایمنی در گودبرداری و خاکبرداری جدی بگیرید

۱)اگر احتمال خطری برای ساختمان های مجاور و پایداری دیوارها در زمان خاک برداری و گودبرداری وجود داشته باشد ، باید به واسطه نصب شمع ، مهارهای مناسب و سپر و همچنین رعایت فاصله مناسب و ایمن گودبرداری صورت بگیرد و پیش از اینکه عملیات انجام شود باید عملیات پایداری سازی و ایمن سازی صورت بگیرد.

۲) اگر عملیات گودبرداری در مجاورت خطوط راه آهن یا بزرگراه و مرکز تاسیسات دارای ارتعاش باشد باید برای جلوگیری از لغزش یا دیواره ها اقدامات لازم انجام گردد.

۳) در مواردی مثل پس از بارندگی های شدید ، پس از وقوع حوادثی مثل زلزله و سیل ، پس از یخبندان ، پس از هر نوع عملیات انفجاری ، پس از ریزش های ناگهانی ، پس از هر نوع ایجاد وقفه در فعالیت سازمانی ، پس از آمدن صدمه های جدی به مهارها و … باید دیواره های محل گودبرداری به صورت دقیق مورد ارزیابی و بررسی قرار بگیرند و در قسمت های که خطر ریزش وجود داشته از وسایل ایمنی استفاده گردد.

۴) در گودبرداری های که عملیات های اجرایی به دلیل محدوده ابعاد آنها با مشکلات نور روبرو می شوند ضروری است که از وسایل روشنایی و تهویه ی استفاده گردد.

۵) در زمان های گودبرداری ، خاک ها و مصالحی که از گودبرداری حاصل می شوند نباید آنها را از فاصله های کمتر از نیم از لبه گود بریزید . البته فراموش نکنید که نباید مصالح را در معابر عمومی هم انباشته کنید که مانع عبور شوند یا اینکه حادثه ی را ایجاد نمایند.

۶) در گودهای که عمق آنها زیادتر از ۱ متر هستند نباید کارگران را به تنهایی در محل کار گذاشت.

۷)در محل گود برداری های که عمیق و سریع هستند باید یک نفر نگهبان وجود داشته باشد که بر روی ورود و خروج کامیون ها و ماشین سنگین ها نظارت کافی را داشته باشد و همچنین در محل های ورود و خروج و همچنین محور کامیون های و ماشین های مربوطه از علائم هشدار دهنده استفاده نمایند.
دقت داشته باشید که اگر تمامی موارد و نکات ایمنی رعایت شود گودبرداری بدون هیچ مشکلی صورت خواهد گرفت.

ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری

ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری در روش های مختلف

ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری  : پیش از اینکه بخواهید ساختمانی را بسازید باید بازدیدهای دقیقی از محل سازمان انجام شود و همه چیز از جمله فاصله با جاده یا خیابان های اطراف و … مورد بررسی قرار بگیرد. اگر بررسی ها و ارزیابی های دقیق مهندسی انجام شد و هیچ مشکلی مطرح نبود بعد شروع به مراحل ساخت پروژه می شود و هر مرحله باید با جزئیات به بهترین شکل ممکن پیش رود.

این بررسی ها و ارزیابی ها برای این صورت می گیرد که مشکلی در زمان طی کردن روند پروژه پیش نیاید و از نظر جای مصالح یا رفت و آمدهای ماشین الات و … مشکلی به وجود نیاید و برای انباشتن مصالح فضای کافی در اختیار باشد.

تعریف گودبرداری

اگر بخواهیم یک تعریف کلی برای ساختمان سازی و فرآیند گود برداری بیان کنیم می توانیم این گونه بگوییم که : گودبرداری در مناطق مسکونی به معنای پایین رفتن از زیرتراز پی خانه های همجوار است و در مناطق باز به معنای پایین رفتن از سطح زمین می باشد.

اگر بخواهیم برای گودبرداری یک تعریف مهندسی بیان کنیم باید اینگونه بگوییم که : گودبرداری به هر نوع حفاری یا خاک برداری گفته می شود که در تراز پایین تر از سطح زمین یا تراز پایین تر از زیر پی ساختمان مجاور صورت می گیرد.

ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری

ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری

ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری

میزان گودبرداری ساختمان ها مخصوصا در گودبرداری های عمیق و نیمه عمیق در حال افزایش است و این موضوع امروزه به این دلیل است که در ساختمان ها در طبقه های پایین تر از سطح زمین به پارکینگ نیاز است یا نیاز به ساخت سازه های بلند احساس می شود.

برای چندین منظور از فرآیند ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری استفاده می شود که البته یکی از اصلی ترین آنها رسیدن به عمق و خاک مناسب است که معمولا با خاک بکر نیز شناخته می شود.البته در زمین های از گودبرداری استفاده می شود که باید همه یا بخشی از ساختمان از سطح طبیعی زمین پایین تر احداث گردد که ممکن است عمق گودبرداری با توجه به جنس زمین به چندین متر نیز برسد.

نکات مهم پیش از ساختمان سازی و فرآیند گودبرداری :

۱)در صورتی که عمق خاکبرداری از صدوبیست سانتی متر زیادتر باشد باید برای محکم کردن دیوارهای مجاور و ایمنی خاکبرداری اقدام کرد.

۲)اگر می خواهید از خطرهای مثل سقوط آزاد، پرتاب سنگ و … جلوگیری کنید باید در پیرامون محل حفاری را حصار کشی کنید.

۳)کارگر نباید در گودهایی که بیشتر از یک متر عمق دارند تنها باشد.

۴)در پیاده رو ها نباید مصالحی را که گودبرداری بدست آمد ، انباشته کرد.

۵)اگر در کنار گودبرداری معابر عمومی قرار دارد باید از حفاظ های مطمئن یا نرده استفاده کرد.

۶) در حفاری های عمیق باید در شب از چراغ های خطر عابرین و در روزها از پرچم های قرمز استفاده کرد که رانندگان و افراد را متوجه خود کند.

۷)زمانی که گودبرداری در کنار بزرگراهها و خطوط راه آهن یا مراکزی که ارتعاش تولید می کند ، صورت بگیرد، باید برای اینکه ریزش اتفاق نیوفتد از نکات احتیاطی استفاده کرد.

نکته) لازم است که فرآیند گودبرداری و خاک برداری با نظارت های دقیق انجام گردد.

روش پایدار سازی گودبرداری ها

روش پایدار سازی گودبرداری ها در شرکت خاکبرداران

روش پایدار سازی گودبرداری : روش های مختلفی برای پایدارسازی و استحکام بخشی به مکان های گودبردای شده وجود دارد ، که در ادامه به معرفی و بررسی برخی از این موارد می پردازیم , با گروه خاکبرداران همراه باشید…

روش پایدار سازی گودبرداری

۱) روش پایدار سازی گودبرداری میخ کوبی

اول از هر چیزی باید بدانید که میخ کوبی با نام دیگر نیلینگ نیز شناخته می شود. از این روش پیش تر ها برای پایدار سازی نمودن جداره ها استفاده شده است.روش کار در این روش بدین صورت است که گلاژ سازی دیواره ها در اولین قدم انجام می شود و بعد از آن به وسیله میخ های پنجاه سازی ، شبکه های مش های فولادی نصب می گردند و سپس بتن پاشی روی آنها انجام می گردد که ضخامت آنها چیزی حدود ده تا پانزده سانتی متر خواهد بود. پس از اینکه بتن پاشی به پایان رسید هم اکنون نوبت این می رسد که میلگرد یا کابل ها جا زده شوند و البته حفاری گمانه ها نیز در این قسمت عملی می شود. در ادامه فرآیند گمانه ها را دوغاب سیمان تکمیل می کنند که پس از اینکه دوغاب گیرش مورد نظر گرفت هد نیل ها بسته خواهد شد. بدین صورت نیروی رانش خاک به واسطه مش و شات به هدف نیل ها لحاظ خواهد شد و به واسه نیل ها نیز نیروی هد به توده خاک انتقال داده می شود ؛ می توان این گونه گفت که به واسطه سیستم نیلینگ رامش خاک به خود خاک بر می گردد و مهار خواهد شد.

روش پایدار سازی گودبرداری ها

روش پایدار سازی گودبرداری ها

۲) روش پایدار سازی گودبرداری مهارسازی

روش انکراژ یا همان مهارسازی را برای پایداری سازی خاک برداری ها و شیبها در پروژه های بزرگراهی استفاده می نمایند اما امروزه با توسعه ساخت و سازهای شهری و احساس بیشتر به رعایت نکات ایمنی بیشتر از گذشته ها نیاز است که پایدارسازی دیواره ها در خاک برداری انجام گردد و در محیط های شهری از مهارسازی نیز استفاده می شود.در این روش بعد از اینکه حفرگانه ها و جایگذاری مهاری انجام شد ، قسمتی از انتهای گمانه تزریق می گردد و مهارها به وسیله جک کشیده می شوند. دقت داشته باشید که در سیستم نیلینگ نیروی پیش تنیدگی ویژه ی اعمال نمی شود و به وسیله حرکت توده خاک می باشد که سبب می گردد در میخ ها نیرو ایجاد شود اما در این سیستم به علت پیش تنیدگی مهارها ، پیش از حرکت توده خاک نیروی گسترده ی موجود بوده که موجب می شود تغییر شکل ها کاهش قابل توجهی داشته باشند.

۳)روش پایدار سازی گودبرداری دوخت به پشت

این روش با روش مهارسازی شباهت های زیادی داشته است. در روش دوخت به پشت حفاری به شکل قدم به قدم و از بالا به پایین گود صورت می گیرد. در هر مرحله در بدنه ی دیواره ی گود به وسیله دستگاه های حفاری مخصوص چاهک های افقی یا مایل حفر می گردند.بعد از آن کابل های پیش تنیده در داخل این چاهک ها قرار داده می شوند و در انتهای چاهک ها نیز تزریق بتن شکل می گیرد که سبب می شود این کابل ها دقیقا در خاک مهار گردند.

۴)روش پایدار سازی گودبرداری  دیوار برلنی

دیوار برلنی از ترکیب شمع های فولادی یا بتنی به همراه رویه بتنی هستند.در مورد دیوار برلنی می توان اینگونه گفت که یکی از مهم ترین مزایایی که دارند امکان محاسبه تغییر شکل آنها می باشد.از نرم افزار Plaxis برای بررسی نمودن تغییر شکل ها استفاده می شود.بر اساس آنالیزهای تنش-تغییر ، محاسبه سازه های دیواربرلنی صورت می گیرد.

۵) روش پایدار سازی گودبرداری دیوار دیافراگمی

این روش گودبرداری به علت چگونگی ساختی که دارند با نام دیواره های دوغابی نیز شناخته می شوند.روش کار بدین صورت است که به واسطه دستگاههای حفاری مخصوص،با توجه به شرایط زمین بخشی از دیوار حفاری می شود و بعد به صورت همزمان برای پایداری جداره دیواره حفاری می گردد و از دوغاب بنتونیت برای پیشگیری از ریزش های موضعی استفاده می گردد.جداره دیوار به علت تشکیل کیک بنتونیت در درون دیواره حفاری شده و نفوذ در لایه های دانه ی جداره همواره پایدار می ماند و بعد از اینکه به عمق مورد نظر آرماتور گذاری رسیدند سریعا بتن ریزی را با لوله های ترمی انجام میدهند.

۶) روش پایدار سازی گودبرداری شمع

در روش شمع ها در حاشیه ی قسمتی که می خواهند گودبرداری را درآن انجام بدهند در فاصله های مشخص شده چاه های را به صورت دستی یا با دستگاههای حفاری مخصوص حفر می کنند.عمق چاههای حفر شده حداقل۱/۳ برابر عمق گود باید باشد.پس از اینکه حفر چاه ها به اتمام رسید حالا درون چاه ها به صورت کامل ارماتوربندی می گردد و بعد از آن فرآیند بتن ریزی آغاز خواهد شد.

۷)  روش پایدار سازی گودبرداری میکروپایل

میکروپایل ها می توانند میزان ضریب اطمینان پایداری را در مقابل یک شیب مستعد لغزش بالا ببرند. میکروپایل ها از یک ردیف ریزشمع ساخته می گردد.در واقع می توانیم بگوییم که این ریز شمع ها توده ی از خاک را به توده ی دیگر وصل می کنند که جمعا به شکل سازه حایل وزنی رفتار می نمایند و به صورت قابل ملاحظه ی پایداری را در برابر لغزش شیب به علت مقاومت خمشی، کششی و برشی شان افزایش میدهند.

۸) روش پایدار سازی گودبرداری دیوار حائل

دیواره حائل که با سازه نگهبان نیز شناخته می شود و به عنوان دیواری است که قابلیت این را داشته باشد تا یک سازه را نگه دارد و همچنین برای پایداری دیگر سازه ها به عنوان یک تکیه گاه در این روش پاریدارسازی گودبراری باشد. البته می توان گفت دیوار حائل را برای مهارخاک های تپه یا جلوگیری از ریزش و… نیز می تواند بکار گرفت.

۹) روش پایدار سازی گودبرداری سپرکوبی

در روش سپر کوبی بدین صورت است که برای شروع در اطراف گود سپرهای کوبیده می شود و بعد از آن فرآیند خاک برداری شروع میگردد.پس از آنکه خاک برداری به حدنصاب رسید. در کمرکش سپرها و روی آنها اقدام به نصب تیرهای پشت بند افقی می گردد بعد از آن اتصال بین قیدهای فشاری قائم در جهت عمود بر صفحه ی سپرها به پشت بندهای افقی صورت می گیرد.معمولا سپرهای چوبی برای خاک های غیر سست و عرض کم از نوع چوبی و برای خاک ها ی سست تر و عرض بیشتر فلزی هستند.

۱۰) روش پایدار سازی گودبرداری مهار متقابل

این روش حفاظت خاکبرداری بدین صورت است که برای عرض های کم مناسب خواهد بود.در دو طرف گود در فاصله های مشخص شده ، چاهک های حفر می شود که طول شان باید با عمق گود و مقداری اضافه تر ۰٫۲۵ تا ۰٫۳۵ برابر عمق گود باشد.بعد از آن داخل این چاهک ها طبق نقشه و محاسبه ها از پروفیل های فولادی استفاده می شود.بعد بخش بالایی هر دو پروفیل قائم متقابل ذکر شده را به وسیله خرپاهایی یا تیرها به یکدیگر وصل می نماییم.بعد از آن به آهستگی شروع به آغاز فرآیند گودبرداری خواهیم کرد.اگر نیاز باشد باید سیستم مهار متقابل را در قسمت های دیگری از ارتفاع پروفیلهای قائم انجام داد.

۱۱) روش پایدار سازی گودبرداری خرپایی

این روش جز یکی از متداول ترین روش های است که در مناطق شهری از آن استفاده می شود والبته در عین سادگی به تجهیزات ویژه ی نیاز خواهد داشت.به صورت خلاصه می توان اینگونه گفت که شامل مراحلی از قبیل حفر چاه،آرماتوربندی،قرار دادن عضو قائم و بتن ریزی و… می شود.

۱۲) روش پایدار سازی گودبرداری شیب پلکانی

این روش بدین صورت است که برای شروع وسط پلان ها را به شکل شیب دار خاک برداری می کنند و بعد خاک برداری مکان پلکان ها را با توجه نمودن به پلان فونداسیون در فاصله های حداکثر شش متر و به عرض لازم انجام می دهند.بعد از آن پلکان ها را با استفاده از لاشه سنگ یا اجر به شکل پلکان وزنی روبروی حریم خاکبرداری و در مکانی که کنده شده ، اجرا می نماییم و بعد دیگر قسمت را خاک برداری می کنیم و تا جایی که امکان دارد سریع تر دیوار حائل دائمی را اجرا می نماییم.

روش های گودبرداری ساختمان

روش های گودبرداری ساختمان در ایران و جهان

روش های گودبرداری ساختمان : همه ی ما می دانیم که ساختن ساختمان و سازه ها باید با دقت فراوانی صورت بگیرد و شامل مراحل مهمی است که نیاز به نظارت های دقیق سازمان های مربوطه داشته است . هر گونه خطای که در ساخت و سازها صورت بگیرد سبب ایجاد تلفات جانی و مالی خواهد شد و گاهی منجر به اتفاق های خواهد شد که به هیچ عنوان قابل جبران نیستند.

روش های گودبرداری ساختمان

زمانی که از گودبرداری یا پی کنی صحبت می شود یعنی عملیات خاکی که برای کندن محل پی ساختمان ها ، لوله های موجود، دیوارهای حایل، پایه پل در محوطه ساختمان صورت می گیرد و البته این عملیات با ماشین آلاتی صورت می گیرد مطابق رقوم های خواسته در نقشه ها می باشد و عملیات مطابق دستورالعمل دستگاه نظارت بوده است.در تمام مراحل پی کنی و گودبرداری به دلیل مسائل اقتصادی از خاک های که دارای چسبندگی مناسب هستند به عنوان قالب دیواره پی کنی استفاده می شود.

اندازه و ابعاد پی کنی باید طبق نقشه ، مشخصات و دستورات دستگاه نظارت باشد.پی کنی های که ابعاد عمودی و افقی آنها بیشتر باشد از نظر اقتصادی و اجرای به صرفه نیستند. اگر این امکان وجود نداشته باشد که برای اجرای کارهای بتنی با تهیدات ضروری از جبهه خاک برداری شده ، استفاده کرد و همچنین بستن قالب امری اجتناب ناپذیر باشد می توان به مقدار مورد نیاز و حداکثر هفتاد سانتی متر در کوتاه ترین نقطه به ابعاد پی کنی اضافه کرد که البته اینکار باید با تایید دستگاه نظارت صورت بگیرد.

در روش گودبرداری وقتی که از ماشین الات در عملیات خاک برداری استفاده می شود ، لازم می شود که رقوم نهایی گودبرداری تا پانزده سانتی متر با دست انجام شود و شیب های که در نقشه های اجرایی داده شده تنظیم و سپس رگلاژ شود.باید حفاظت نقاطی که پی کنی می شوند از نفوذ آب ، یخ یا پرشدن با هر نوع ضایعات و مصالح انجام شود. باید از روش های رایج برای جلوگیری از نفوذ آب استفاده شود که می توان به روش های مانند احداق دیوار آب بند ، انحراف مسیر آب زهکشی ، سپر کوبی ، پلاستیک و پمپاژ اشاره کرد.

روش های گودبرداری ساختمان

روش های گودبرداری ساختمان

سازه های نگهبان در گودبرداری

این سازه های انواع مختلفی داشته است که می توان به

۱) مهارسازی

۲)دوخت به پشت

۳)دیواره ی دیافراگمی

۴)سپر کوبی

۵)مهار متقابل

۶)اجرای شمع

۷) روش پلکانی یا منبري

۸) اجراي خرپا

۹) روش جزء به جزء

اشاره کرد.

البتهدر بین روش های گودبرداری ساختمان ، روش اجرای شمع ، اجرای خرپا، مهار متقابل، روش پلکانی در روش های هستند که امروزه بیشتر استفاده می شوند و جز روش های رایج شناخته می شوند.در ادامه این پست سعی کرده ایم این روش ها را به صورت خلاصه برای شما تشریح نماییم. با ما همراه باشید.

اجرای شمع

در این روش بدین صورت است که پیش از اینکه گودبرداری صورت بگیرد، محل شمع ها در حریم زمین گود به فاصله سه تا پنج متر معین می شود و سپس چاه های حفر می شوند که معمولا قطر هشتاد تا صد سانتی متر داشته اند . برای اصول طول گیری میزان عمق این چاه ها به اندازه ارتفاع گود برداری و بعلاوه بیست و پنج تا سی و پنج سانتی متر ارتفاع گودبرداری ضروری می باشد.بعد از آن باید به واسطه آرماتور های طولی و خاموت های دور پیچ چاهی که کنده شده را مسلح کنیم و در نهایت بتن ریزی را انجام بدهیم و با رعایت حریم شمع ها برای گودبرداری اقدام نماییم.از مزیت های که این روش داشته است می توان به هزینه های پایین آن در پروژه های گسترده و همچنین سرعت زیاد عملیات اجرایی و دست و پاگیرنبودن آن اشاره نمود.

استفاده از این روش می توان تا عمق پنج متر را اقتصادی دانست و زمانی که گودبرداری با عمق زیاد باشد از مهار مایل اتکا به شمع می توان استفاده نمود تا اجرای شمع بتنی سود آور و مقرن به صرفه باشد. البته این امکان نیز محیا است تا به جای اینکه از شمع های درجا استفاده شود ، شمع های پیش ساخته بکار گرفته شود.اما به علت اینکه مشکلات اجرایی در پروژه های شهری وجود دارد باید از شمع ها به شکل درجا استفاده گردد.

مهار متقابل

در میان روش های گودبرداری ساختمان این روش به مهار شمع شباهت داشته است ولی در درون چاهک ها به جای اینکه از میلگرد و بتن استفاده شود از پروفیل های فولادی اچ شکل ، طبق محاسبه ها و نقشه های اجرایی بکار گرفته می شود.

در این روش نیز مثل روش اجرای شمع ها ، عمق چاهها در نظر گرفته می شود ولی باید بگونه ی انتخاب طول پروفیل صورت بگیرد که تا حدودی انتهای فوقانی آن از تراز فوقانی گود بالاتر قرار بگیرد.بعد از آن بخش فوقانی پروفیل را به یکدیگر وصل می کنیم که این کار به کمک تیر یا خرپاهایی صورت می گیرد و در نهایت برای گودبرداری اقدام می نماییم.

در صورتی که تا حدودی عمق گود پایین تر رود ، برای اینکه اطمینان بیشتری را حاصل کنیم ، سیستم مهار متقابل را در قسمت های دیگری از ارتفاع پروفیل قائم اجرا می کنیم همچنین باید سیستم مهار متقابل در جهت عمود بر سیستم باشد با به عبارت دیگر در جهت عمود بر طول استفاده شود.

برای اینکه از پایداری پروفیل ها اطمینان حاصل شود می توان بخش های تختانی پروفیل در پایین ترین تراز از چاه قرار دارند را حداقل تا عمق یک متر مسلح و بتن ریزی نمود. برای گودبرداری های که عرض کمی دارند می توان از این روش گودبرداری استفاده کرد و البته مزیت های مانند جاگیر نبودن یا هزینه پایین و سرعت زیاد در اجرای کار را می توان برای این روش نام برد.

روش گودبرداری سپر کوبی

زمان های که در اطراف مکان گودبرداری فضای کار برای کارکردن دستگاه چکش باشد یا خاک مکان ریزشی یا خیلی سست باشد می توان از این روش (روش سپر کوبی) استفاده کرد.

روش های گودبرداری ساختمان در روش سپر کوبی با احتساب طول گیرداری اول از هر چیزی در اطراف گود سپرها در زمین کوبیده می شوند و بعد از آن گودبرداری را آغاز می نماییم.
باید از پشت بندها و قیدهای فشاری فلزی، در خاک های سست و در گودبرداری های با ارتفاع و عرض زیاد استفاده گردد.

اجراي خرپا در گودبرداری

اجرای خرپا یکی از روش های گودبرداری ساختمان است که در اجرای سازه های نگهبان از آن استفاده می شود و کاربردهای زیادی در مناطق شهری داشته است.برای اینکه این روش استفاده شود ، دو راهکار بکار گرفته می شود.

راهکار اول بدین صورت است که مطمئن تر بوده ولی برای اجرا سخت تر خواهد بود؛ برای شروع مثل روش اجرای شمع ، در مکان عضوهای قائم خرپا چاه های دستی حفر می شود . این چاه ها مثل روش های پیشین هستند و آرماتوربندی انتهای چاه ها به طول کافی صورت می گیرد و در بیرون آن عوض قائم خرپا قرار داده می شود و بعد از آن بتن ریزی را انجام می دهیم.

باید به گونه ی مناسب حدفاصل مابین پروفیل قائم و خاک را با مصالح ساختمان پر کنیم که اینکار با آجر چینی با ملات ماسه سیمان قابل انجام است و بعد از آن گودبرداری خاک بخش های وسطی پلانر انجام می شود و با شیب متناسب حریم همسایه ها را خاک برداری می نماییم.

بعد از آن اجرای فونداسبون عضو مایل خرپا را انجام میدهیم و از یک طرف عوض مایل خرپا را به سمت بالای عضو قائم و از طرف دیگری به صفحه فونداسیون که در امتدا شیب خاک اجرا شده ، متصل می نماییم و به صورت مرحله به مرحله از بالا به پایین خاک برداری بخش شیب دار را انجام می دهیم و مطابق با آن اتصال عضوهای افقی و قطری خرپا را نیز انجام میدهیم.

روش گودبرداری پلکانی یا منبری

در این روش بدین صورت است که به شکل شیب دار ، وسط پلان را خاک برداری کرده و بعد از آن با توجه به پلان فونداسیون مکان پلکان ها را در فاصله حداکثر شش متر و به عرض ضروری و کافی خاک برداری می نمایید. بعد از خاک برداری ، با استفاده از لاشه سنگ و یا اجار و با ملاک خاک و گل به شکل پلکان وزنی در برابر حریم خاک برداری و در مکان کنده شده ، پلکان ها را اجرا می نماییم. در نتیجه برای مابقی بخش ها ، خاکبرداری را تمام می کنیم و تا جایی که امکان پذیر باشد با سرعت بیشتری برای اجرای دیوار حائل دائمی اقدام می نماییم و اگر از آجر با ملات ماسه سیمان استفاده شود باید برای جلوگیری از ایجاد مشکل برای ایجاد پلکان ها از عیار سیمان مصرفی در حد صد کیلوگرم بر متر مکعب استفاده گردد.

روش گودبرداری جزء به جزء

از این روش های گودبرداری ساختمان زمانی استفاده می شود که عمق گودبرداری کم باشد یا ناپایداری ساختمان همسایه مطرح باشد و بدین صورت است که خاک در این روش به شکل جزء به جزء با عرض کم همراه با شمع کوبی و آجر چینی یا اینکه با سنگ کوبی در زیر ستون های همسایه خاکبرداری می گردد.

نکته) برای اینکه از روش های گودبرداری ساختمان استفاده شود نیاز است که معماران حضور داشته باشند که تجربه کافی در این زمینه دارند و همچنین استفاده از مجریان ذی صلاح نیز امری ضروری است و همچنین در این روش نوع خاک و رعایت نکات ایمنی در خاکبرداری نیز بسیار ضروری می باشد.

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری :در این مقاله قصد داریم در رابطه با روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری توضیحاتی را ارئه دهیم ، در ادامه باگروه خاکبرداران همراه باشید…

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

حفاظت شیب ها در خاکبرداری

پیش از اینکه حفاظت از شیب ها انجام گردد باید برای آنالیز پایداری شیب اقداماتی را انجام داد که با توجه به نوع جنس زمین و مشخص کردن  پارامترهای ژئوتکنیکی آن صورت می گیرد.

پارامترهای ژئوتکنیکی در خاکبرداری

  • – نوع خاک و طبقه بندی مرتبط با آن
  • – زاویه اصطکاک درونی
  • – میزان چسبندگی خاک ( که برای خاک های رسی یا رس دار صورت می گیرد)
  • – مقدار تورم بر اثر گرفتگی آب و همچنین انقباض بر اثر از بین رفتن آب ( که برای خاک های رسی می باشد)
  • – میزان مواد شیمیایی که زیان آور هستند مانند نمک در خاک یا گچ ؛ در صورتی که وجود داشته باشند
  • – مقدار نفوذ پذیری در خاک
  • – مقدار آبی که می تواند سبب اشباع خاک گردد
  • در صورتی که پارامترهای فوق بررسی شوند و همچنین پایداری آنالیز صورت بگیرد و در نهایت میزان خطر رانش و همچنین لرزش را نشان دهد ، باید برای پیشگیری از این مشکل از روش های زیر استفاده شود:
  • – دور کردن آب از شیب
  • – ساختن دیوار حایل
  • – کاهش زاویه شیب
  • – پیشگیری از اضافه شدن وزن در بالای شیب
  • – کم کردن و دور نمودن وزن از لبه های شیب
  • – تقویت کردن پای شیب
روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

دور کردن آب از شیب ها در خاکبرداری و گودبرداری

در روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری با توجه به اینکه اگر آب جمع شود یا نفوذ آن صورت بگیرد می تواند سبب شود که پایداری شیب نیز کاهش داشته باشد، دور کردن آب از راه عمقی یا رهکشی سطحی می تواند به روش های مناسبی صورت بگیرد و پایداری را افزایش بدهد.

معمولا این راه حل همراه با ساختن دیوارهای حایل صورت می گیرد مخصوصا زمانی که جریان آب در سطح شیب قرار گرفته باشد یا مقدار زیادی در آن نفوذ کرده باشد بسیار موثر خواهد بود.

از زهکشی سطحی نمی توان در خاک های دانه ی استفاده کرد و چندان کارایی نداشته است چون در اینگونه موارد میزان نفوذ پذیری زیادتر شده و حرکت آب در درون خاک انجام می شود. در چنین شرایطی لازم است تا از زهکشی عمقی استفاده شود.

در صورتی که خاک ریز دانه و چسپنده رسی باشد ، از زهکشی سطحی باید استفاده کرد که در این شرایط موثر تر می باشد چون می تواند علاوه بر اینکه از جمع شدن آب جلوگیری کند ، سبب شود تا از طریق شکافت ها و ترک ها آب در خاک نفوذ نکند و همچنین از ایجاد گِل یا جریان گِل پیشگیری می نماید.

ساختن دیوار حایل در خاکبرداری و گودبرداری

ساختار دیوارهای حائل به نوعی طراحی می شوند که بتوانند مقاومت خاک را در مقابل فشارهای جانبی که بر اثر شیب های غیر طبیعی ایجاد می شوند ، افزایش بدهد. در شرایطی از آن استفاده می شود که ایجاد شیب های موردنظر از زاویه نشست خاک آن منطقه که اختلاف سطح را ایجاد می نماید بیشتر باشد. دیوار حائل یا سازه نگهبان به عنوان دیواری است که می تواند نقش یک دیوار نگه دارنده را داشته باشد و به صورت کلی می توان اینگونه گفت که هر جا نیاز به یک تکیه گاه جانبی وجود داشته باشد می توان از سازه نگهبان یا دیوار حائل استفاده نمود.این دیوار ها به صورت های وزنی ، پشت بنددار ، طره ی طراحی می گردند.

کاهش زاویه شیب در خاکبرداری و گودبرداری

در صورتی که این امکان وجود داشته باشد که زاویه شیب را در شیب های با وسعت محدود کاهش داد می توان سبب افزایش پایداری شد.
پیشگیری از اضافه شدن وزن در بالای شیب: معمولا این وضعیت هنگامی ایجاد می شود که خاک ریزی برای ایجاد ساختمان ها ، ساختن راه یا احداث منابع آب و مانند این موارد صورت گرفته باشد.

این وضعیت با بریده شدن پای شیب با توجه به گسترش های روز افزون در شهرها و استفاده از ارتفاع های مجاور همراه می گردد. چون ساختمان های پایین دست برای اینکه از فضا بیشتر استفاده کنند مقداری از شیب را قطع می نمایند. در همان شرایط ساختمان های که بالا دست هستند وزن شیب را زیادتر می کنند و پایداری به دلیل اثر همزمان این دو پدیده کمتر می شود و به خطر می افتند.

کم کردن و دور نمودن وزن از لبه های شیب

در روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری باید حتی الامکان وزن سربار روی شیب ها را کاهش داد.به عنوان مثال در صورتی که سربار متشکل از خاک ریز یا جاده است ، خط پروژه جاده را به نوعی تعدیل نمود که به حداقل خاک نیاز باشد یا اینکه در سبک ترین حالت طراحی ساختمان منبع انجام شود. باید به صورت همزمان تلاش کرد تا ساختمان یا محل خاک ریز ها یا منبع تا حدودی که امکان محیا باشد از لب شیب فاصله داشته باشند.

تقویت کردن پای شیب: باید بتوان به روش های مناسب تقویت نمودن پای شیبها صورت بگیرد.

حفاظت شیب های سنگی

این موضوع می تواند به دونوع مشکل ایجاد کند: ۱)ریزش های موضعی که بر اثر هوازدگی ایجاد می شود ۲)لغزش به درون شیب که بر اثر حرکت لایه های سنگ صورت می گیرد.

در گام نخست باید تلاش کرد که طراحی مسیر راه به گونه ی انجام شود که به بریده شدن شیب های که درون لایه های سنگی یا شیب تند به درون هستند نیازی وجود نداشته باشد. مخصوصا در صورتی که مواد سبب بین لایه های سنگی مانند رس موجود باشد.

ولی اگر چنین شرایط به وجود آمده باشد معمولا از دوختن لایه های سنگ به یکدیگر یا دیوار حائل استفاده می گردد. این دو روش در لایه ها به وسیله دستگاه ها سوراخ های را ایجاد می کنند و در آنها فولاد جایگذاری می نمایند و لایه ها را با ملات ریزی دور فولاد می دوزند.

جلوگیری از ریزش های موضعی بر اثر هوازدگی

باید بدین منظور به وسیله بتن یا دیوار سنگی ، سطح شیب حفاظت گردد. گاهی در راه ها این امکان وجود دارد که از وارد شدن سنگ های ریزشی با ایجاد فاصله بین پای شیبها و راه و ساخت موانع کوتاه به سطح راه جلوگیری نمود که عموما این راهکار از پوشش دادن تمام سطح شیب اقتصادی تر بوده و همچنین عملی تر خواهد بود.

حفاظت در خاک برداری های ساختمانی

۱)حفاظت نمودن از دیواره خاکبرداری بدون اینکه ساختمان های مجاوری وجود داشته باشد

۲)حفاظت نمودن از دیواره خاکبرداری در صورتی که ساختمان های مجاوری وجود داشته باشد

حفاظت نمودن از دیواره خاکبرداری با وجود ساختمان های مجاور: در چنین شرایطی تمرکز بر روی حفاظت از دیواره می باشد که می تواند به وسیله روش های زیر صورت بگیرد :

– شمع بندی یا تیرک های مایل

– شیب دار نمودن دیواره های خاکبرداری و گودبرداری

– پلکانی نمودن دیواره های خاکبرداری

در اجرای شمع بندی باید به نکات زیر دقت کرد

۱) در روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری پیش از اینکه هر نوع شمع بندی انجام شود باید به این نکته بسیار دقت کرد که در اکثر موارد نباید تا رقوم نهایی خاک برداری صورت بگیرد و بعد شمع بندی را انجام داد زیرا که پیش از شمع بندی این امکان وجود دارد که دیواره ریزش پیدا کند.

۲) برای شروع باید به شکل پلکانی خاکبرداری را انجام بدهید و بعد بخش بالا را خاک برداری که تا مرز زمین صورت گرفته شمع بندی نمایید.

۳)بعد از آن این امکان وجود دارد که بخش پایین پلکان را خاک برداری نمود و مجددا شمع بندی صورت بگیرد. شمع های که به این شکل در پایین و بالا نصب می گردند باید خیلی سریع به شکل خرپا به یکدیگر وصل گردند، افزون بر مرحله بندی نمودن خاکبرداری در عمق ، خاک برداری نیز باید در جهت طولی مرحله ی انجام گردد. به این صورت که این امکان وجود دارد که ابتدا قطعه های مانند ۴ متری ، قطعه های بین آنان ها را خاک برداری نمود و شمع بندی کرد.

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

۴)باید نیروی که بر هر شمع وارد می شود به صورت دقیقی محاسبه گردد و طراحی به شمع به نوعی انجام شود که قابلیت تحمل این نیرو را نیز داشته باشد. با توجه به اینکه طول شمع زیاد می باشد ، شمع باید هموراه به شکل خرپا طراحی گردد و اگر فولادی می باشد می تواند به شکل مثلثی انجام گردد و ایده آل تر این است که راس آن در زمین و قاعده ی آن به نحوه ی باشد که با دیوار تماس داشته باشد ؛ زیرا در این صورت می تواند حفاظت دیوار را انجام بدهد و در زمین هم کمتر درگیر شود و به معنی دیگر دست و پا گیر نخواهد بود.

۵)اگر شمع ها چوبی بوده اند یا نیروی زیادی بر روی شمع فولادی وجود داشته است باید در چنین شرایطی خرپای دا ازای عنصرهای طولی موازی در بالا و پایین استفاده شود که به این ترتیب شمع ها در زمین ۲ تکیه گاه خواهند داشت.

۶)در فاصله های مشخص شده ، باید شمع ها به صورت جانبی به یکدیگر متصل گردند تا جلوگیری از کمانش جانبی آن ها انجام گردد. آن چیزی که مشخص است این است که باید تعداد و میزان قدرت حایل های جانبی برای جلوگیری از کمانش کافی باشد.

۷)جنس شمع ها برای خاک برداری های که عمیق هستند باید از فولاد باشند اما در خاک برداری های که عمق کم است این امکان وجود دارد که شمع های چوبی نیز استفاده شود.

۸)در روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری به منظور اینکه هر شمعی قادر باشد حفاظت از سطح کافی از دیواره را انجام بدهد باید بین شمع و دیواره اتصال به شیوه ی صحیحی صورت بگیرد. در اکثر موارد برای اینکار می توان ابتدا در فاصله های مناسبی تیروهای چوبی قائم روی دیوار قرار گرفته شود و بعد به واسطه گچ محکم سازی آنها در جایشان صورت بگیرد .

به نوعی که هر دو سمت چوب ها و مابین آنها به وسیله گچ پوشانده شود ( دقت داشته باشید که اینکار برای روش های موضعی ضروری بوده است) . بعد از آن تیرهای فلزی ( برای شمع های که فلزی هستند) یا تخته های که مقاومت مناسب دارند( برای شمع های که چوبی هستند) ، به صورت افقی بر روی آنها قرار گرفته می شوند و می توان روی این تیرها تکیه گاه های شمع را ایجاد نمود و سپس محکم کرد. اگر شمع ها فولادی باشند پیوند آنها با جوش کافی صورت می گیرد ولی اگر شمع چوبی باشد باید سر شمع به شکلی بریده گردد که تماس کافی با تیر داشته باشد و بعد به وسیله گچ دور تا دور آن به میزان کافی پوشانده باشد.

۹)تکیه گاه یا تکیه گاه های هر شمع باید به شکل مناسب در زمین قرار گرفته شود به نوعی که جلوگیری از هر نوع حرکت پای شمع صورت بگیرد.

۱۰) بدین جهت اگر شمع ها فولادی باشند باید در زمین گودالی را ایجاد کرد و بعد به وسیله بتن پر نمود و درون آن از یک نیمرخ فولادی با مقطع متناسب استفاده کرد که بخشی از آن باید بیرون از بتن باشد. بعد پس از اینکه بتن محکم شد پای شمع راب به نیم رخ فولادی جوش داد. در نهایت باید عمق و سطح مقطع گودال و بتنی که ریخته شده به اندازه ی باشد که این امکان را داشته باشد که انتقال نیروی قائم و افقی منتقل شده از شمع را بدون اینکه پای شمع جابه جا شود به زمین انجام بدهد. لازم است که از پیش تر محاسبه ظرفیت تحمل و مقاومت پاسیو خاک و المان های لازم صورت بگیرد.

۱۱)در شمع های چوبی به دلیل اینکه نیروی که تحمل می شود به وسیله این شمع ها زیاد نمی باشد لازم است که پای شمع ها در گودال های قرار گرفته شوند که عمق کافی دارند و در پیرامون آنها را با ترکیب های از گچ و ماسه یا بتن پر نمود ؛ دقت داشته باشید که باید به حدی عمق گودال در نظر گرفته شود که در زمان بهره برداری از شمع خاک پیرامون آنها بر اثر نفوذ آب یا عوامل دیگر سست نشود و همچنین دستخوش اموری مثل جابه نیز نباشد.

۱۲) دقت داشته باشید که اگر آب به میزان قابل توجهی نفوذ کرده باشد مثلا از یک لوله ی آبی که سوراخ شده ، مخصوصا در خاک های رسی این امکان وجود دارد خاک را به حالت خمیری تبدیل نماید و سپس از زیرسیستم شمع بندی به درون خاکبرداری جاری گردد و سبب شود خطرهای زیادی ایجاد شود.به همین علت باید در چنین شرایطی مراقبت های لازم صورت بگیرد و اگر چنین شرایطی به وجود بیاید باید افراد به محل نزدیک نشوند و بعد اقدام به شناسایی منبع نفوذ آب نمود و برای اینکه قطع شود اقدامات لازم انجام گردد. البته به صورت همزمان اقدام های حفاظت سطح دیواره با احتیاط های بیشتری باید انجام شود.

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

۱۳)در اکثر موارد برای اینکه از ریزش های موضعی جلوگیری شود وهمچنین سطح صافی برای عایق بندی رطوبتی نیز ایجاد شود نیاز است که در برابر خاک از دیوارهای آجری یا بلوک سیمانی استفاده نمود. افزون بر این موارد این دیوارها می توانند سبب شوند تا کار احداث دیوارهای اصلی زیر زمین هم راحت تر شود و البته گاهی هم ساختن آنها اقتصادی می باشد. اگر در مورد ایجاد این دیوارها تصمیم گیری شود باید پیوند آنها را به صورت مناسب به سیستم شمع بندی لحاظ گردد.

روش شیب دار کردن دیواره خاک برداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش پلکانی نمودن دیواره خاک برداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

حفاظت دیواره خاک برداری و ساختمان های پیرامون آن

در چنین شرایطی نیاز است که علاوه بر اینکه حفاظت دیواره انجام شود ، حفاظت ساختمان های پیرامون نیز در نظر گرفته شود. در این وضعیت شمع های تیرک های مایل مورد استفاده قرار می گیرند.

دو موضوع مهم در عملیات مهار جداره های گود بیان می شود که شامل موارد زیر می باشد:

– کنترل پایداری

– کنترل تغییر شکل ها

به علت اینکه گودبرداری صورت می گیرند در کنار ساختمان های همسایه ، شیروانی قائمی ایجاد می شود.این شیروانی با ساختمان می توانند سبب شوندکه لغزش و ناپایداری صورت بگیرد.

زیرا پیش از گسیختگی نشست زیاد ساختمان که با ترک در ساختمان های همسایه خود را نشان میدهد ، ایجاب می کند که در این گودبرداری ها کنترل تغییر شکل ها صورت بگیرد.

این امکان وجود دارد که با ایجاد گود در ساختمان های تغییراتی ایجاد شود :

– تغییر شکل قائم که همان نشست ساختمان است

– تغییر شکل افقی که همان حرکت افقی ساختمان می باشد
هر گونه نشست ساختمان یا حرکت های افقی می توانند سبب شوند خرابی های زیادی به وجود بیاید.
تیرک های مایل باید توانایی این را داشته باشند که جلوگیری از نشست و تغییر شکل ساختمان را انجام بدهند و انتقال بارها را به کف گود انجام بدهند.

۱)مطابق تحقیقات صورت گرفته می توان میزان بار زیادی را به واسطه تیرک مایل به کف گود انتقال داد که به واسطه تیرک مایل ، حرکت افقی ساختمان و کنترل آن را نشان داد.

۲)قسمتی از بار دیوار ساختمان همسایه یا بار ستون به وسیله تیرک مایل به کف گود انتقال داده میگردد. در نهایت سبب می شود که میزان باری که به خاک زیر پی وارد می شود کاهش یابد و موجب کم شدن نشست قائم خواهد شد و می تواند بالا رفتن ضریب اطمینان ظرفیت باربری را تضمین نماید.
توصیه های اجرایی مهم

الف) در روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری پیشنهاد می شود که سطح دیوار و گود با پلاستیک یا گچ مالی پوشانده شود.چون عواملی مثل وجود آب زیرزمینی ، بارش باران و… می تواند سبب شوند که ریزش های سطحی به وجود بیاید و همچنین پیش روند و خالی شدن زیر پی ساختمانهای مجاور را در پی داشته باشد.

ب ) گودبرداری با در نظر گرفتن حاشیه خاکی انجام شود و بعد از نصب تیرک ها ، برداشت خاک حاشیه ی صورت بود و سپس احداث دیوار حائل دائمی انجام شود.پیشنهاد می شود که عرض حاشیه خاکی۰/۱ تا ۰/۲۵ ارتفاع گود باشد.

ج) برای اینکه از حرکت افقی جلوگیری شود ،پی ساختمان های مجاور به عنوان بهترین محل اتصال تیرک مایل در نظر گرفته شود.
برای اینکه از حرکت قائم جلوگیری شود ،ستون ساختمان مجاور به عنوان بهترین محل اتصال تیرک مایل در نظر گرفته شود.
نباید تیرک مایل به اعضای غیر باربر ساختمان همسایه اتصال شود و باید از انجام اینکار جلوگیری شود.

د) باید بین پای تیرک تا دیواره قائم فاصلع به اندازه ۰/۶ تا ۰/۸ ارتفاع باشد.

ح) پیشنهاد می شود که در عمق های که زیاد هستند تیرک های مایل به کار گرفته نشود و از روش های استفاده شود که مدرن می باشند.

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

بهترین محل برای اتصال تیرک مایل برای جلوگیری نمودن از حرکت افقی ، پی ساختمان های مجاور است.

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

بهترین محل اتصال تیرک مایل برای جلوگیری نمودن از حرکت قائم ، به ستون ساختمان مجاور در تراز سقف است.
همانطور که پیش تر اشاره کرده ایم ، انتقال بخشی از بار قائم به کف کود از جمله وظیفه های تیرک های مایل است. به همین دلیل باید اتصال تیرک مایل به ساختمان مجاور بتواند نیروی قادم از ساختمان به تیرک مایل را انتقال بدهد. به بیانی دیگر می توان اینگونه گفت که کنترل نیروی برشی بین تیرک و ساختمان باید صورت بگیرد.
به این ترتیب توصیه می شود که مانند شکل زیر اتصال های با ظرفیت برشی صورت بگیرد. الف) در دیوار همسایه تغییرات زیادی رخ نمیدهد و تنها لازم است که بین اجرها به اندازه لبه نبشی ملات برداشته گردد.

ب) ساده تر این است که بعد از اینکه کار تمام شد ، محل آن را ترمیم نمود.

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری

روش های حفاظت و پیشگیری از خطر در خاکبرداری و گودبرداری